Öne Çıkanlar spor toto süper lig hdp grup toplantısı 16 şubat bismil- batman Akın öztürk tutuklandı mı vatandaş protesto Hatayspor Haberleri izmir büyükşehir belediyesi tbmm serbest piyasada dolar galatasaray fransa

Çocuğunuzun Boyu Uzamıyorsa Doktora Başvurun

Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derneği Başkanı Prof. Dr. Feyza Darendeliler, Türkiye’de çok sayıda nadir hastalık olmasının nedeninin altında akraba evliliği olduğunu vurguladı ve “Çocuğunuzun pantolon ya da etek boyu aynı devam ediyorsa doktora başvurmanız önerilir” dedi.

29 Şubat Dünya Nadir Hastalıklar Günü dolayısıyla açıklama yapan Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derneği Başkanı Prof. Dr. Feyza Darendeliler, Türkiye’de akraba evliliklerinin yüksek olması nedeniyle nadir hastalıkların daha sık görüldüğüne dikkat çekti.

Nadir hastalıkları, toplumda her 10 bin kişiden en fazla 5’inde ortaya çıkan, sıklıkla genetik geçişli olup hayatı tehdit eden ve kalıcı hasar bırakabilen hastalıklar olarak tanımlayan Darendeliler, boy kısalığına ve nedenlerine işaret edebilecek bilgileri paylaştı.

Toplumlarda 7 bini aşkın nadir hastalık bulunduğunu, genetik araştırmalara göre bunların en az yüzde 80’inin genetik geçişli olduğunu ve nadir hastalıkların toplam sayısının sürekli arttığını bildiren Darendeliler, “Araştırmalara göre her 17 kişiden birinin nadir hastalığa yakalanacak olması,  bize nadir hastalıkların aslında çok da nadir olmadığını gösteriyor.  Bunlardan sayılabilecek ikisi büyüme hormonu eksikliği ve Turner sendromu” dedi.

İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Pediatrik Endokrinoloji Bilim Dalı Başkanı ve Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derneği Başkanı Prof. Dr. Feyza Darendeliler boy kısalığına işaret edebilecek ipuçlarını şöyle sıraladı:

“Çocuğunuz yaşıtlarına göre daha mı kısa? Pantolon ya da etek boyu 2 yıldır aynı mı? Kilo almasına rağmen boyu uzamıyor mu? Bu sorulardan birine 'Evet' yanıtını verdiyseniz çocuğunuzda boy kısalığına neden olacak bir hastalık olabilir, vakit kaybetmeden doktora başvurun.”

-TEMEL İLKE ERKEN TANI-

Boy kısalıklarında temel ilkenin erken tanı ve erken tedavi olduğunu hatırlatan Darendeliler hastalıkla ilgili şu değerlendirmelerde bulundu:

“Tanı ne kadar erken konur ve uygun tedaviye başlanırsa, tedavinin başarısı o kadar yüksek olacaktır. Türkiye’de çok merkezli ulusal büyüme veri tabanına dayanılarak, örneğin tedavisi mümkün olan büyüme hormonu eksikliği ve Turner sendromu verileri değerlendirildiğinde, 2000’li yılların başında hastaların tanı ve tedaviye başlama yaşının oldukça geç olduğu görülmektedir. Bu da bu çocukların tanısının geç konduğunu ve dolayısıyla tedavi açısından başarı şansının azaldığını göstermektedir. Ancak son çalışmalarımızda tanı ve tedavi yaşının daha erkene kaydığı görülmektedir. Bu nedenle büyümenin izlenmesi altta yatan herhangi bir hastalığın erken yakalanması için son derece önemlidir. İyi bir boya ulaşma ancak erken tedaviyle, erken tedavi ise ancak erken tanı ile mümkündür.”

-TÜRKİYE’DE BOY KISALIĞI VE TURNER SENDROMU-

Orantılı boy kısalıkları içinde uzun süreli beslenme bozukluğu sonucu gelişen ve bodurluk diye adlandırılan boy kısalığı oranının son yıllarda düşmesinde rağmen hala devam ettiğini belirten Darendeliler, özellikle hayatın ilk yıllarında geçirilen beslenme bozukluğunun daha sonraki yaşlarda boy kısalığına neden olabildiğini vurguladı. Turner sendromunun 1/2500 sıklığında sadece kızlarda görülen ve en önemli bulgularının boy kısalığı ve ergenlik yokluğu olan bir hastalık olduğunu kaydeden Darendeliler, şöyle açıkladı:

“Büyüme hormonu eksikliği 1/4000 oranında görülür ve sıklıkla tek bulgusu boy kısalığı ve/veya büyümede duraklamadır. Hipotiroidi 1/3500 oranında görülür ve doğumsal formlarında boy kısalığı dışında zekâ geriliği de görülür. Ancak Türkiye'de yenidoğan dönemde yapılan hipotiroidi taraması sonucunda artık bu yenidoğanlara erken tanı konmakta ve erken tedavi başlanmaktadır. Doğum tartısı düşük ve vaktinde doğan ve ilk 2 yaşta büyümede yakalama yapamayan çocukların da nihai boyları kısa olur. Bunların dışında uzun süreli sistemik hastalıklarda boy kısalığı sıklıkla beklenen bir bulgudur. Patolojik boy kısalıklarında nihai boy hastalıklar arasında değişiklik gösterse de genelde kızlarda 130-140 cm, erkeklerde 140-150 cm arasında değişir. İskelet sistemi hastalıklarında nihai boy ağır kısadır (120 cm civarı).”

-ERGENLİKTE UZAMA-

Kızlarda ergenlik başlar başlamaz büyümenin hızlanarak yılda 7-8 cm olarak gerçekleştiğini, toplam büyümenin ise 15-18 cm olduğunu ifade eden Darendeliler, erkeklerde ise ergenlik başladıktan 1-2 yıl sonra büyümenin hızlandığını ve yılda 8-9 cm bir doruk büyüme olurken, toplam büyümenin 20-25 cm olduğu kaydetti.

Kız çocuklarında adetin, büyümenin artık yavaşladığı sırada gözlendiğini, ilk adetten sonra toplam büyümenin ortalama 6 cm kadar olduğunu bildiren Darendeliler, halk arasında sıkça duyulan adetten sonra uzama olacağı algısının yanlış olduğunun altını çizdi ve ekledi:

“Yapısal boy kısalığı ve ergenlik gecikmesi, boy kısalığının en sık nedenlerinden biridir. Bu çocuklar sıklıkla geç de olsa ergenliğe girer, büyüme hızlanır ve normal beklenen anne-babaya uygun boya ulaşırlar. Ancak bazen ergenlik gecikmesi altta yatan başka bir hastalığa bağlıdır. Bu durumda ergenlik başlamaz ve beraberinde boy uzaması görülmez.”

-ÇOCUĞUN BÜYÜME SÜRECİ TİTİZLİKLE GÖZLENMELİ-

Çocukların ilk yıl 25 cm/yıl, 1-2 yaş arası 12 cm/yıl, 2-4 yaş arası 7 cm/yıl, 4 yaş ve ergenlik arası 5 cm/yıl uzadığını ve ergenlikte büyümenin, ergenliğin başlama yaşına göre değiştiği bilgisini aktaran Darendeliler, “Çocukluk döneminin en büyük özelliği sürekli bir büyüme süreci göstermesidir. Doğum öncesi dönemden başlayarak doğumdan sonra 18 yaşlarına kadar temposu zaman zaman hızlanan ve yavaşlayan ancak sürekli devam eden bu büyüme süreci sonunda çocuk erişkin boyuna ulaşır. Çocuğun sağlıklı büyüme süreci çeşitli etkenlerin kontrolü altındadır. Anne ve babadan geçen genlerle belirlenen kalıtım çocuğun boyunu belirleyen önemli bir etkendir” ifadelerini kullandı.

-BOY KISALIĞININ GENETİK VE ÇEVRESEL NEDENLERİ-

Bir çocukta boy değerlendirmesi yaparken mutlaka anne ve babanın boyunun da değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Darendeliler, normal kısalıkta bir ailenin çocuğu sağlıklı büyüme gösteriyorsa çocuğun boyunun aileye oranla normal olduğunu ve tedaviye ihtiyaç duymadığını belirtti.

Büyüme hormonu eksikliğinde ve büyüme hormonu kullanımı onaylanmış Turner sendromu gibi hastalıklarda erken yaşta başlayan ve uygun dozda verilen tedavi ile başarının yükseleceğini kaydeden Darendeliler, sağlıklı büyüme için şu 4 şartı paylaştı:

“Sağlıklı beslenme, Egzersiz ve spor, Büyümenin izlenmesi, D vitamini kullanılması.”

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.